به سمرقند يازده فرسنگ و تا كرمينه نه فرسنگ است . مالياتش دوازه هزار تيل اشرفى بخارا مىباشد . پلان كتّا نام ياور كه يكى از سيّاحان معروف است مىنويسد : در سنهء 1821 در حدود بخارا بودم ، اهالى خيوين به چهار جوى لشكر كشيده و غارت زياد از آنجا بردند ، و اين جنگ به واسطهء اين بود كه امير حيدر تمام اختيار حكمرانى خويش را به كوشبيگى سپرده . وى با اوزبيكها بدرفتارى مىكرد . اوزبيكها در ميان خود عهد و پيمان نمودند ، پس سر از فرمان مير حيدر برتافته ، بنا را به سركشى نهادند . عيوز اويناق در سنهء 1793 و برادر بزرگ ايلت نظر در سال 1810 در خيوين حكمرانى داشت ، اغلب با مير حيدر جنگ مىكرد تا آخر الامر كشته گرديد و پس از او حكمرانى آنجا به ايلت نظر خان رسيد ، وى نيز با مير حيدر جنگ نمود تا عاقبت در يكى از محاربات كشته شد . حصار شهرىست از شهرهاى معروف در جنوب شرقى شهر سبز واقع . سكنهء آن مركب است از اوزبيكهاى خطايى و قبچاقى ؛ و در كنار رودخانهء كافر نهان « 1 » بنا شده ، بسيار خوش آب و هوا و با كمال طراوت و صفا . رودخانهء كافر نهان « 2 » چون از شهر حصار مىگذرد به رود آمو مىريزد . مردم حصار جنگاور و شجاع مىباشند . شهرهاى ديگر هم فيما بين مرو و بلخ مىباشد كه از آن جمله ميمنه « 3 » است و اهالى آنجا تماما اوزبيك مىباشند . قصبات ديگر مثل آندخود و آقچه و شبرغان « 4 » ما بين بلخ و مرو ، يعنى در طرف چپ رود جيحون يا آمو واقع است و از شهرهاى ضميمهء بخارا مىباشند . ماليات به امير يا پادشاه بخارا مىدادند ، تا اينكه امير دوست محمّد خان كابلى به عزم تسخير آن حدود با لشكر زياد حركت كرد ، شهرهاى مذكور را به حيطهء تصرف در آورده مسخر نمود .

--> 1 . و 2 . اساس : كافر نيكان ؛ با توجه به منابع جغرافيايى تصحيح شد . ( 3 ) . اساس : ميمند ، با توجّه به منابع جغرافيايى تصحيح شد . ( 4 ) . اساس : شبورگان ، با توجه به منابع جغرافيايى تصحيح شد .